کرم ، لوسیون و پماد 

خانه/تحقیق و توسعه, کرم سازی/کرم ، لوسیون و پماد 

کرم ، لوسیون و پماد 

« کرم ، لوسیون و پماد »

همانگونه که می دانید فرآورده های دارویی، بهداشتی و آرایشی موضعی برای دست، صورت و بدن به سه شکل تولید و عرضه می کردند. این سه شکل تفاوت های اساسی با یکدیگر داشته و هر کدام کاربردهای خاصی دارند. اگر شما سازنده فرآورده های ترکیبی جلدی هستید، لازم است به فرق بین آن ها توجه ویژه داشته باشید. هدف ما این است که دانش شما درباره ساخت انواع کرم ، لوسیون و پمادهای ساختنی در داروخانه افزایش یابد ، تا شما بتوانید با استفاده از بهترین پایه ها جهت ساخت انواع کرم و پمادهای ترکیبی با بهترین روش های ساخت آن، محصولاتی با کیفیت برتر بسازید.به همین منظور سعی خواهد شد تا هر آنچه که در خصوص ساخت محصولات جلدی به خصوص داروهای ترکیبی (که به صورت سرد ساخته می شوند) همراه با معرفی مواد موثره دارویی که در این صنعت مورد استفاده قرار می گیرند، معرفی نمائیم. چرا که متاسفانه هنوز بسیاری بدلیل ناآگاهی با پایه وازلین یا اسرین کرم می سازند.

لوسیون و کرم نوعی امولسیون هستند. 

به پخش و پراکندگی مایعی درمایع دیگر، امولسیون گفته می شود. امولسیون محلولی است که درآن قطره های ریزیک مایع (مانندروغن) درمایعی دیگر (مانند آب) بی آنکه با یکدیگر درآمیزند، پراکنده است. به زبان ساده تر به مخلوط آب و روغن امولسیون گفته می شود. اگرمقدارآب درآن بیشتر باشد به آن لوسیون، روغن در آب و اگر روغن آن بیشتر باشد آب در روغن گفته می شود.

 

اما مسئله اینجاست که آب و روغن به راحتی با هم مخلوط نمی شوند. درتهیه و ساخت کرمهای دارویی، بهداشتی و آرایشی برای اینکه مخلوط یکنواخت روغن و آب بدست آید، نیاز به یک ماده سوم هم داریم، این ماده سوم ذرات روغن را در برگرفته و موجب پخش و یکنواختی روغن درآب می شود که به آن ماده امولسیون کننده می گوییم.

همانگونه که دربالا گفته شد، امولسیون مخلوط آب وروغن است و درمخلوطها هریک ازمواد خواص خود را حفظ می کنند و از یکدیگر قابل جداشدن هستند.

حال باید دید که آیا مخلوط یکنواخت حاصل ازآب وروغن ( کرم یا لوسیون ) که در واقع از دو فاز آبی و چربی تشکیل شده قابلیت نفوذ به اعماق پوست رادارند؟

اگرجواب مثبت باشد باید نتیجه گیری کنیم که آب و روغنها هم می توانند به اعماق پوست نفوذ کنند !! 

  ولی پاسخ منفی است و مخلوط حاصله هرچند که همگن و دارای ظاهری یکنواخت باشد باز هم قابلیت نفوذ به اعماق پوست راندارد.

کرم چیست ؟

کرم یک امولسیون جامد یا نیمه جامد است که ازآب، مواد روغنی، ماده امولسیون کننده و مواد موثره تشکیل شده است. درصورتی که یک امولسیون ویسکوزیته پائینی داشته باشد بطوری که حالت جاری درآن دیده شود، دراین حالت به جای لفظ کرم از لوسیون برای آن استفاده می شود. کرمها قابلیت نفوذ به پوست را دارند و عمده ترین فرق بین کرم و پماد هم در همین  ویژگی است.حال باید دید برای اینکه مخلوط حاصل ازآب وروغن (امولسیون) بتواند به طبقات زیرین پوست نفوذ کند و نیز بتواند مواد موثره ای را که در خود جای داده است رابه طبقات مختلف پوست منتقل کند چه باید کرد؟ درحقیقت فن کرم سازی ازاینجا نمود پیدا میکند، و برای انجام چنین مهمی باید یک ماده چهارمی وجود داشته باشد که این ماده از ترکیب شیمیایی بین یک ماده اسیدی و یک ماده قلیائی حاصل می شود.

در کرم سازی برای اینکه بتوانیم حالت نفوذ پذیری مواد به طبقات زیرین پوست را ایجاد نمائیم، می بایست از طریق ترکیب شیمیایی بین مواد اسیدی و مواد قلیائی ماده چهارمی بسازیم. برای درک بهتر این مطلب بهتر است مروری داشته باشیم بر تعریف ترکیب شیمیایی، عنصر شیمیایی، پیوند شیمیایی و واکنش شیمیایی.

ترکیب شیمیایی عبارت است از یک ماده شیمیایی خالص که از دو یا چند عنصر شیمیایی مختلف تشکیل می شود. این عناصر به وسیله پیوند شیمیایی به یکدیگر متصل می شوند و می توانند به وسیله واکنش شیمیایی به مواد ساده تبدیل گردند. ترکیب همانطور که از اسمش پیداست مرکب از دو یا چند اتم مختلف می باشد، ترکیبیات شیمیایی، دیگر خواص عناصر یا اتم های سازنده خود را ندارند بلکه مواد جدیدی هستند که ویژگی های جدیدی نیز دارند. ترکیبات شیمیایی را به دو دسته؛  ترکیبات مولکولی و ترکیبات یونی، تقسیم می کنند.

 

 ترکیبات مولکولی:

ترکیباتی که ذرات سازنده آن مولکول ها هستند. آب فراوان ترین ترکیب مولکولی موجود در طبیعت است. در این مولکول ها اتم ها توسط یک نیروی جاذبه قوی به نام پیوند کوالانسی کنار هم قرار گرفته اند. باید توجه داشت که پیوند کوالانسی فقط بین اتم های یک مولکول وجود دارد. آمونیاک، اتانول و اتیلن گلیکون همه ترکیبات مولکولی هستند. بسیاری از عناصر در حالت اتمی پایدارتری برسند. آن ها هنگامی که به حالت پایدار می رسند که به بیشترین  سطح انرژی خود رسیده باشند که معمولا تعداد ۲ یا ۸ ظرفیت الکترون است.

هم چنین ممکن است دو یا چند ترکیب که در مجاورت یکدیگر قرار دارند، واکنش شیمیایی انجام داده و به یک یا چند ترکیب دیگر تبدیل شوند، برای نمونه ، هنگامی که یک باز و یک اسید با یکدیگر مخلوط شوند، واکنش شیمیایی انجام داده و به یک نمک و آب تبدیل می شوند.

 

ترکیبات یونی : 

ذرات سازنده این نوع ترکیبات یون های مثبت و منفی هستند. در واقع اگر در یک اتم تعداد الکترون ها و پروتون ها برابر نباشند آن اتم به یون تبدیل شده است. یون مثبت اتمی است که الکترون از دست داده است و یون منفی اتمی است که الکترون گرفته است. از نظر اندازه یون منفی حجم بزرگتری از خود اتم دارد، در حالی که یون مثبت از اتم اصلی حجم کوچکتری دارد. یون های مثبت و منفی همدیگر را جذب می کنند.

نمک خوراکی ( سدیم کلرات) یک ترکیب یونی است که در آن یون مثبت سدیم با یون کلر ترکیب شده و یک شبکه بلوری مکعب شکل را به وجود آورده است که در آن هر یون منفی کلر به وسیله ۶ یون مثبت سدیم و هر یون مثبت سدیم به وسیله ۶ یون منفی کلر احاطه شده است.

 

 

 

ما در کرم سازی با ترکیب مواد اسیدی و باز؛ البته، با دخالت آتش و گرما یک ماده جدید می سازیم. این ماده جدید که دیگر نه اسید است و نه باز، حلال بسیارخوبی است که می تواند به راحتی دیگر اجزاء کرم را در خود حل نماید. این ماده قادر است مواد موثره محلول در خود را به محل اثر آن در پوست برساند. همانطور که می دانید، با افزودن ماده امولسیون کننده به دو مایع که درحالت عادی غیرقابل اختلاط هستند کشش سطحی بین دو فاز کاسته می شود و از دو فازی شدن جلوگیری می شود. بنابراین دو مایع قادر خواهند بود که یک امولسیون تشکیل بدهند.

از آنجا که ماده امولسیون کننده دارای بخشهای محلول در آب و بخشهای محلول در روغن می باشد، وقتی به مخلوط آب و روغن اضافه می شود بر روی سطح تماس بین این دو مایع (آب وروغن) به صورت لایه نازکی قرار می گیرد به نحوی که بخش آب دوست آن به سمت آب و بخش چربی دوست آن به سمت روغن متمایل می گردد و امولسیون تشکیل می شود، اما این امولسیون قادر نیست که به پوست نفوذ کند.

 

 

یکی ازعوامل موثر درفرآیند نفوذ پذیری کرم ها به پوست HLB مناسب آن است. HLB همان خاصیت انحلال ماده چهارمی است که پیش تر ذکر شد. HLB مخفف Hydrophilic Lipophilic Balance است که نسبت آب دوستی و چربی دوستی این ماده را نشان می دهد. بنابراین، براساس HLB، به هر ترکیب یک عدد صفر تا ۲۰ اختصاص داده می شود. به ترکیبات محلول در روغن اعداد پایین و اعداد بالاتر به ترکیباتی که تمایل بیشتری به حلالیت درآب دارند اختصاص داده می شوند.

 وقتی ترکیبی  صددرصد آب دوست است HLB آن حدود ۲۰ و اگر صددرصد چربی دوست باشد عدد ۱ به آن تعلق می گیرد.  

بالانس بین مواد آب دوست و مواد چربی دوست متناسب با هدف ومواد موثره موجود درکرم تعیین می شود.

 

 

پماد چیست و چگونه ساخته می شود؟

پماد روغنی نیمه جامد یامایع است که از مخلوط چندماده چرب با حداقل میزان آب تشکیل می شود. مخلوط به معنی آمیخته شدن دو یا چند ماده مختلف که با یکدیگر ترکیب می شوند؛ اما، نه آنگونه که ترکیب شیمیایی، بوجود آمده باشد. مخلوط اشاره ای است به ترکیب فیزیکی دو یا چند ماده که هویتشان (هرچندبه سختی قابل تشخیص باشد) باقیمانده است و تغییر نکرده است. مخلوط، محصول تغییرات فیزیکی است به گونه ای که بعد از مرحله ترکیب عناصر، ترکیب شیمیایی یا فیزیکی به تغییرات شیمیایی دیگر تبدیل نمی شوند و خواص اولیه خود را حفظ می کنند. به رغم تغییر نکردن خاصیت شیمیایی این ساختار، ممکن است از لحاظ فیزیکی تغییر کند. ازجمله این تغییرات می توان به نقطه ذوب مواد، اشاره نمود. مخلوط را می توان به دو گونه همگن یا ناهمگن نام گذاری کرد. درمخلوط همگن، تمامی مواد به صورت یکسان با یکدیگر ترکیب شده و مخلوطی یکدست و غیرقابل تشخیص (البته به صورت چشمی) به دست می آید. اما در مخلوط ناهمگن اینطور نیست.

 

پمادها فاقد فاز آبی هستند لذا کمتر دچار آلودگیهای میکروبی می شوند. پمادها خیلی چرب هستند و استفاده از آنها خیلی خوش آیند نیست، اما درمواردی مثل خشکی شدید و پوستهای آسیب دیده کاربرد دارند، همچنین به عنوان پایه فرآورده هایی که محل اثر آن در بخش بیرونی پوست (قسمت شاخی) هستند کاربرد دارند.

پمادها قادر نیستند به طبقات پایین تر پوست نفوذ کنند و حوزه عملکرد آنها نهایتاً تا انتهای اپیدرم می باشد، وقتی از پمادها بعنوان مرطوب کننده استفاده می کنیم، پماد بخودی خود رطوبتی به پوست اضافه نمی کند، لذا برای اثربخشی بهتر لازم است پماد را بعد از شستشو و حمام به پوست مالید تا بعنوان یک پوشش قوی مانع تبخیر آب پوست شود و یا از پمادهای آب دوست شده مانند وازلین هیدروفیل، لانولین یا اُسرین که امکان افزودن آب به آنها هست استفاده شود. وقتی آب به پایه ها اضافه می شود باعث عمل هیدراتاسیون پوست می شود که در نتیجه آن اثرپذیری پوست و اثرگذاری مواد موثره موجود در پماد افزایش می یابد.

 

توسط | ۱۳۹۶-۱۰-۲۷ ۱۱:۰۷:۵۳ +۰۳:۳۰ دی ۲۳ام, ۱۳۹۶|تحقیق و توسعه, کرم سازی|بدون دیدگاه

درج دیدگاه